Naast het eigenhandig testament kent Belgie ook het notarieel testament (het authentiek of openbaar testament). Het wordt opgesteld door een notaris en biedt de hoogste rechtszekerheid. Deze gids vergelijkt beide vormen, legt uit hoe een notarieel testament tot stand komt en verduidelijkt de rol van het Centraal Register van Testamenten (CRT).
Wat is een notarieel testament
Bij een notarieel testament verklaart u uw laatste wil aan de notaris, die de tekst opstelt en verlijdt in de vereiste vorm, in aanwezigheid van getuigen of een tweede notaris zoals de wet voorschrijft. De notaris leest het testament voor en u ondertekent het. Het origineel blijft bij de notaris bewaard.
Eigenhandig versus notarieel: de vergelijking
| Kenmerk | Eigenhandig testament | Notarieel testament |
|---|---|---|
| Opstellen | Zelf, volledig met de hand | Gedicteerd aan een notaris |
| Getuigen | Niet nodig | Getuigen of tweede notaris |
| Kostprijs | Geen kosten om te schrijven | Notariskosten |
| Risico op vormfouten | Groter | Zeer klein |
| Discretie | Volledig privaat | De notaris kent de inhoud |
| Registratie in het CRT | Via neerlegging bij een notaris | Automatisch |
| Bewaring | Zelf of bij een notaris | Bij de notaris |
Hoe verloopt een notarieel testament
- Voorbereiding: u denkt na over wat u wilt nalaten en aan wie, en brengt uw gegevens mee.
- Gesprek met de notaris: u legt uw wensen uit. De notaris adviseert en waarschuwt als een beschikking de reserve zou schenden.
- Opstellen en voorlezen: de notaris stelt de akte op, in aanwezigheid van getuigen of een tweede notaris, en leest ze voor.
- Ondertekening: u ondertekent samen met de notaris. Het origineel blijft in bewaring.
- Registratie: de notaris schrijft het testament in in het CRT.
Het Centraal Register van Testamenten (CRT)
Het Centraal Register van Testamenten is een centrale databank die door het notariaat wordt beheerd. Het bevat geen inhoud van de testamenten, maar wel de gegevens over het bestaan en de bewaarplaats ervan. Bij elk overlijden raadpleegt de notaris het CRT om na te gaan of er een testament bestaat. Zo wordt vermeden dat een testament onopgemerkt blijft.
Wanneer kiest u welke vorm
| Situatie | Beste keuze |
|---|---|
| Eenvoudig vermogen, gewone gezinssituatie | Eigenhandig testament |
| U wil maximale discretie en flexibiliteit | Eigenhandig testament |
| Onderneming, meerdere onroerende goederen | Notarieel testament |
| Nieuw samengesteld gezin, complexe verdeling | Notarieel testament |
| Vermogen of erfgenamen in het buitenland | Notarieel testament met advies |
| Twijfel over uw wilsbekwaamheid later | Notarieel testament |
Veelgestelde vragen
Ben ik verplicht een notaris in te schakelen?
Nee. Een eigenhandig testament is volledig geldig zonder notaris. Een notaris biedt wel meer zekerheid en advies, vooral bij complexe situaties.
Kan mijn eigenhandig testament ook in het CRT?
Ja. Geef het origineel in bewaring bij een notaris, dan wordt het in het CRT ingeschreven. Zo geniet u de bescherming van het register zonder een notarieel testament te maken.
Kent iedereen de inhoud via het CRT?
Nee. Het CRT registreert enkel het bestaan en de bewaarplaats van een testament, niet de inhoud. Die blijft vertrouwelijk tot na uw overlijden.
Kan ik een notarieel testament nog wijzigen?
Ja. U kunt het herroepen of vervangen door een nieuw testament, eigenhandig of notarieel. Het meest recente testament primeert.
Volgende stappen
Voor een eenvoudige situatie start u met de modellen in ons artikel over het eigenhandig testament of het stappenplan om een testament te schrijven. Reken vooraf uit hoeveel u vrij kunt nalaten via de reserve. Meer informatie over het notariaat en het CRT vindt u bij notaris.be, en de wettekst bij het Belgisch Staatsblad (ejustice).