Hoe schrijft u een testament: stappenplan voor Belgie

· Gepubliceerd op

Een testament opstellen hoeft in Belgie niet ingewikkeld of duur te zijn. In de meeste gevallen volstaat een eigenhandig testament dat u zelf met de hand schrijft. Deze gids overloopt stap voor stap hoe u een geldig testament opstelt, wat u erin opneemt en welke fouten u vermijdt.

In het kort: denk eerst na over wat u wilt nalaten en aan wie, controleer de reserve van uw kinderen en echtgenoot, schrijf de tekst volledig met de hand, dagteken en onderteken (art. 4.181 BW), en bewaar het origineel veilig, bij voorkeur geregistreerd via een notaris in het Centraal Register van Testamenten.

Stap 1: kies de vorm van uw testament

Belgie kent drie vormen van testament. Voor de meeste mensen zijn er twee relevant:

  • Het eigenhandig testament: volledig met de hand geschreven, zonder notaris en zonder getuigen. Eenvoudig en discreet. Zie onze gids met modellen.
  • Het notarieel (authentiek) testament: gedicteerd aan een notaris. Meer zekerheid, aangewezen bij complexe situaties. Zie ons artikel over het notarieel testament.

Stap 2: breng uw situatie in kaart

Maak een overzicht van uw vermogen (onroerend goed, spaargeld, beleggingen, waardevolle voorwerpen) en van uw naasten. Bepaal wie uw wettelijke erfgenamen zijn en welk deel de wet hun voorbehoudt. Zo weet u over welk beschikbaar deel u vrij kunt beschikken.

Stap 3: respecteer de reserve

U kunt niet iedereen volledig onterven. Uw afstammelingen hebben samen recht op de helft van uw nalatenschap, en uw langstlevende echtgenoot heeft recht op minstens het vruchtgebruik van de gezinswoning. Houd hiermee rekening om latere betwistingen te vermijden. De details leest u in ons artikel over het reservatair erfdeel.

Stap 4: schrijf de tekst met de hand

Schrijf de volledige tekst eigenhandig. Geen afdruk, geen typemachine, geen computer. Vermeld de plaats en de volledige datum en onderteken onderaan met uw voor- en achternaam. Gebruik het onderstaande voorbeeld als leidraad.

Eenvoudig voorbeeld om over te schrijven

Mijn testament

Ik, ondergetekende, voornaam en achternaam, geboren te plaats op DD/MM/JJJJ, wonende te adres, bij mijn volle verstand, herroep elk vroeger testament en beschik als volgt over mijn nalatenschap.

Ik laat aan naam na: omschrijving van het legaat of aandeel.

Volledig met de hand geschreven te plaats, op DD maand JJJJ.

Handtekening (voor- en achternaam)

Stap 5: bewaar en registreer uw testament

Een testament is enkel nuttig als het na uw overlijden wordt teruggevonden. Bewaar het origineel op een veilige plaats en zorg dat een vertrouwenspersoon weet waar het ligt. Voor de grootste zekerheid geeft u het in bewaring bij een notaris, die het laat registreren in het Centraal Register van Testamenten (CRT).

Wat u zeker opneemt in uw testament

  • Uw volledige identiteit: naam, geboortedatum en woonplaats.
  • Een uitdrukkelijke herroeping van vroegere testamenten.
  • De aanstelling van erfgenamen of legatarissen: wie krijgt wat.
  • Bijzondere legaten: concrete goederen of geldsommen voor bepaalde personen of verenigingen.
  • Een plaatsvervanging: wat er gebeurt als een begunstigde voor u overlijdt.
  • Plaats, volledige datum en handtekening.

Veelgemaakte fouten

  1. Het testament typen of afdrukken in plaats van met de hand te schrijven.
  2. De volledige datum (dag, maand en jaar) vergeten.
  3. De reserve van kinderen of echtgenoot schenden.
  4. Vroegere testamenten niet herroepen.
  5. Vage bewoordingen gebruiken die tot betwisting leiden.
  6. Een gezamenlijk testament met uw partner op een blad willen schrijven, wat verboden is.
  7. Het testament niet bijwerken na een huwelijk, scheiding of geboorte.
  8. Het op een onvindbare plaats bewaren.

Veelgestelde vragen

Heb ik een notaris nodig?

Niet voor een eigenhandig testament. Dat schrijft u zelf, geldig zonder notaris en zonder getuigen. Bij een complexe nalatenschap of voor extra zekerheid kunt u kiezen voor een notarieel testament.

Kan ik mijn testament later nog wijzigen?

Ja, op elk moment. Het eenvoudigst is een nieuw testament te schrijven waarin u alle vorige herroept, en het opnieuw te dagtekenen en te ondertekenen.

Kunnen mijn partner en ik samen een testament schrijven?

Nee. Een gezamenlijk of wederkerig testament in een akte is in Belgie verboden. Elk van u schrijft een eigen, afzonderlijk testament.

Heb ik getuigen nodig bij het ondertekenen?

Nee. Bij een eigenhandig testament zijn er geen getuigen nodig. Enkel uw eigen handschrift, de datum en uw handtekening tellen.

Volgende stappen

Om meteen aan de slag te gaan, gebruikt u de kant-en-klare modellen in ons artikel over het eigenhandig testament. Reken vooraf uit hoeveel u vrij kunt nalaten via de reserve, en bekijk wie erft zonder testament in onze gids over de wettelijke erfopvolging. De officiele tekst van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek vindt u bij het Belgisch Staatsblad (ejustice).

Uw persoonlijk ontwerp van testament in 15 minuten

Beantwoord enkele eenvoudige vragen en ontvang een ontwerp op maat van uw situatie, meteen als PDF, Word en OpenOffice.

Stel nu uw testament op

Gepersonaliseerd · Juridisch onderbouwd · Meteen te downloaden

Veelgestelde vragen

Het ontwerp zelf is een hulpmiddel bij het opstellen en is nog geen geldig testament. Een testament wordt pas geldig wanneer u het volledig eigenhandig (met de hand) overschrijft, dagtekent en ondertekent. In België is een eigenhandig testament geldig zonder notaris en zonder getuigen, op voorwaarde dat het geheel met de hand geschreven, gedagtekend en ondertekend is (art. 4.181 van het Burgerlijk Wetboek). Ons ontwerp dient als voorbeeld om over te schrijven.

Voor een eigenhandig testament vereist het Belgische recht (art. 4.181 BW) dat de volledige tekst door de erflater zelf met de hand wordt geschreven, gedagtekend en ondertekend. Een afgedrukt of op de computer getypt document geldt niet als eigenhandig testament en zou dus enkel geldig zijn als notarieel testament.

Slechts gedeeltelijk. Uw kinderen (afstammelingen) en uw langstlevende echtgenoot zijn reservataire erfgenamen: zij hebben recht op een wettelijk beschermd deel, de reserve. De afstammelingen hebben samen recht op de helft van de nalatenschap; de langstlevende echtgenoot heeft minstens het vruchtgebruik van de gezinswoning. Vrij beschikken kunt u enkel over het beschikbaar deel. Sinds de hervorming van 2018 hebben ouders geen reserve meer.

Bewaar het origineel op een veilige plaats en zorg dat een vertrouwenspersoon weet waar het ligt. Voor extra zekerheid kunt u het via een notaris laten registreren in het Centraal Register van Testamenten (CRT). Zo wordt uw testament na uw overlijden zeker teruggevonden.

Nee. In België is een gezamenlijk of wederkerig testament in één akte verboden. Elke partner moet een eigen, afzonderlijk eigenhandig testament opstellen, eventueel met op elkaar afgestemde beschikkingen. Onze tool maakt voor elk van u een afzonderlijk ontwerp.

Ja, op elk moment. U kunt uw testament aanpassen, aanvullen of volledig herroepen. Het eenvoudigst is om een nieuw testament te schrijven waarin u alle vorige testamenten herroept, en het opnieuw te dagtekenen en te ondertekenen. Het oude origineel vernietigen voorkomt verwarring.

Nee. Onze dienst stelt een ontwerp van testament op als hulpmiddel bij het opstellen. Bij een complexe nalatenschap, ondernemingsvermogen, een nieuw samengesteld gezin of bezittingen in meerdere landen raden wij aan om ook een notaris of een advocaat gespecialiseerd in erfrecht te raadplegen.

SSL-versleuteld

Uw gegevens zijn veilig

Privacy

AVG-conform

Ondersteuning

Bereikbaar via e-mail

Juridisch onderbouwd

Actueel Belgisch recht